Śladami Mickiewicza w Wielkopolsce – część III

Jak zapewne pamiętacie z naszych dwóch ostatnich wpisów z tej serii, miejsc w Wielkopolsce w których Adam Mickiewicz przebywał lub miał rzekomo przebywać jest naprawdę sporo. Dla przypomnienia nadmieńmy tylko krótko, że poeta przybył tutaj z Paryża w 1831 roku z romantycznym zamiarem przekroczenia granicy i wzięcia udziału w Powstaniu Listopadowym. Okazało się to niemożliwe (choć według mniej oficjalnej, a bardziej prawdopodobnej wersji Mickiewicz wolał po prostu korzystać z uroków życia niż ryzykować jego utratę), dlatego też uznany już wówczas wieszcz spędził kilka miesięcy goszcząc w licznych rezydencjach ziemiańskich. Poza udziałem w przyjęciach, polowaniach czy grzybobraniach Mickiewicz poznawał również wdzięki szlachetnie urodzonych panien.

IMG_0583

Pałac w Śmiełowie – muzeum Adama Mickiewicza

Jednym z miejsc, gdzie Adam Mickiewicz zatrzymał się na dłużej był pałac w Śmiełowie, położony w samym sercu Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (pomiędzy Jarocinem a Wrześnią). W pałacu od lat 70. funkcjonuje muzeum poświęcone postaci wieszcza – jedno z ważniejszych miejsc jego upamiętnienia w kraju. To właśnie pałac, oraz oczywiście okalający park krajobrazowy, były celem wycieczki.

Zaczęliśmy od głównego (i w sumie jedynego) ośrodka tej okolicy, jakim jest miasto Żerków. Choć pewnie słowo miasteczko byłoby bardziej adekwatne, gdyż liczy ono jedynie nieco ponad 2 tysiące mieszkańców. Pomimo weekendu było dość sennie, a ze znalezieniem miejsca parkingowego na samym rynku nie było żadnego problemu. Na rynku z pewnością waszą uwagę przyciągną dość osobliwe drogowskazy na Kosakowo (powiat pucki) i na Kąty Wrocławskie, pokazujące rzeczywiste odległości (350 i 154 km). To nie wtopa drogowców, tylko upamiętnienie dwóch gmin partnerskich.

IMG_0520

Warto pokręcić się po uliczkach i poczuć ten uroczy klimat małego miasta. Zdecydowanie jednak trzeba skierować się do barokowego kościoła św. Stanisława, wzniesionego wg. projektu Jana Catenazziego (tak tak, tego samego co zawsze 🙂 ). Teren przy kościele to także dobry punkt widokowy na miasto, ze względu na jego świetne umiejscowienie na wzgórzu. W sąsiedztwie znajdował się kiedyś pałac rodu Radomickich. Niestety zostały z niego jedynie okazała brama wjazdowa oraz dawna stróżówka. Obecnie w tym miejscu działa Mickiewiczowskie Centrum Turystyczne (no bo i kogo mogli wziąć za patrona?), z hotelem, restauracją, a nawet kręgielnią.

Kościół św. Stanisława w Żerkowie

Kościół św. Stanisława w Żerkowie

Jednak to nie kościół, nie żadne ratusze czy pałace dominuje nad Żerkowem. Obiektem widocznym z każdego miejsca jest mająca 72 metry wysokości wieża przekaźnikowa wybudowana w latach 60. Stanowi ona element większego systemu, który ciągnie się na linii Łódź – Berlin.

Wieża przekaźnikowa z lat 60. w Żerkowie

Wieża przekaźnikowa z lat 60. w Żerkowie – widok od strony miasta

Pewną ciekawostką związaną z Żerkowem jest trzęsienie ziemi (właśnie tak!) o magnitudzie 4, które miało miejsce w styczniu 2012 roku. Polska to zasadniczo obszar asejsmiczny, ale sporadyczne wstrząsy zdarzają się w miejscach występowania uskoków. Ponoć było na tyle silne, że w kilku domach doszło do spękania ścian.

IMG_0540

Brama wjazdowa to niemal wszystko, co pozostało z pałacu

Z Żerkowa pojechaliśmy na północ, w kierunku Śmiełowa, do którego prowadzi nas – a jakże – ulica A. Mickiewicza. Po drodze czeka jednak bardzo ciekawy punkt widokowy na obrzeżu wsi Brzostków. W tej części parku jest to najlepsze miejsce do podziwiania jego panoramy. Punkt widokowy położony jest na północnym zboczu Wału Żerkowskiego, czyli kolejnego wzniesienia będącego pamiątką po lądolodzie skandynawskim. Warto się tu zatrzymać (jest parking) i wdrapać na górę, bo widok jest naprawdę piękny. Dostrzec można między innymi białą sylwetkę kościoła w Brzostkowie oraz – w oddali – pałac w Śmiełowie, do którego zmierzamy.

IMG_0557

Panorama z punktu widokowego w Brzostkowie

W ogóle warto powiedzieć kilka słów o samym Żerkowsko – Czeszewskim Parku Krajobrazowym (konia z rzędem obcokrajowcowi, który to wymówi!). Głównym jego celem jest ochrona krajobrazu polodowcowego, wraz z fragmentem pradoliny warszawsko-berlińskiej, której dnem płynie meandrując Warta. Rzeka dzieli go na dwie części: północną – zalesioną i południową – rolniczą. Wielką atrakcją jest rzeka Lutynia, stanowiąca ciekawy szlak kajakowy. Tym razem jednak postawiliśmy na walory kulturowe.

Pałac w Śmiełowie na pewno znalazłby się w „Top 25” najpopularniejszych atrakcji turystycznych w regionie. Nic w tym jednak dziwnego, bo połączenie naprawdę pierwszorzędnej architektury oraz postaci najbardziej znanego polskiego poety robi swoje. Pałac robi wrażenie i to od samego początku, bo w zasadzie wystarczy wejść przez bramę i stanąć na dziedzińcu honorowym, frontem do głównej fasady.

IMG_0585

Fasada pałacu, jedna z oficyn i dziedziniec honorowy

Jest to modelowy przykład architektury klasycyzmu: czterokolumnowy portyk i półkoliste, symetryczne oficyny po bokach; a wszystko spokojne i w stonowanych barwach. Co prawda nas takie atrakcje ominęły, ale łatwo sobie wyobrazić niezliczone sesje ślubne na tym tle. Wnętrze jest podobne, zdominowane przez kolumny i dekoracje nawiązujące do sztuki antyku. Jest to jednak wnętrze bardzo muzealne, a przez to okrutnie zimne i raczej odhumanizowane. Znacznie ciekawiej jest urządzony choćby dwór w Koszutach czy w Dziekanowicach. Niemniej jest na bogato i widać, że państwo Gorzeńscy – fundatorzy pałacu mieli dobry gust. No i oczywiście na każdym kroku przypomina się postać Mickiewicza, czasami wręcz na pograniczu fetyszu – tu usiadł, tu leżał, a tam pisał itp. 🙂 Jest też smaczek w postaci kolekcji tłumaczeń Mickiewicza na różne egzotyczne języki, od chińskiego po gruziński.

IMG_0571

Wnętrza ładne, choć typowo muzealne

Koniecznie trzeba również zajrzeć do przypałacowego parku, który zaskoczył nas swoją rozległością. Poszukajcie w nim tzw. „ogródka Zosi” z postacią wiejskiej dziewczyny oraz pomnika-obelisku poświęconego Mickiewiczowi. Po drugiej stronie ogrodzenia znajdują się obiekty folwarczne, w tym stara gorzelnia. Szkoda, że i one nie doczekały się remontu.

IMG_0598

Plan zakładał, żeby ze Śmiełowa pojechać do północnej części parku, w rejon Czeszewa. Jak się jednak okazało, Warta jest nie tylko jedną z atrakcji, ale też znaczną przeszkodą terenową. Otóż na całym „parkowym” odcinku nie ma ani jednego mostu, funkcjonują tylko niewielkie promy. Co prawda przeprawa promem to zabawa sama w sobie, ale godziny kursowania nie są zbyt długie, szczególnie w święta. Tak więc nie pozostało nam nic innego jak nadrobić sporo drogi do mostu w Pyzdrach (dziś przejechanie dawnej granicy jest znacznie łatwiejsze). Choć może i dobrze się stało, bo dzięki temu mamy pomysł na kolejną wycieczkę. Tym razem chcemy zwiedzić Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy od jego przyrodniczej strony.

Jak dojechać?

Żerków leży mniej więcej w środkowej części Wielkopolski, w połowie drogi pomiędzy Poznaniem a Koninem. Jadącym z Poznania proponujemy DK 11, przez Środę Wielkopolską, z której należy skręcić w miejscowości Klęka. Podobnie jadąc od strony Ostrowa Wlkp. i Kalisza, z tym, że oczywiście jadąc w przeciwnym kierunku. Podróżując ze wschodu najlepiej będzie pojechać przez Pyzdry (droga wojewódzka 466).

Istnieje stacja kolejowa Żerków, jednak choć linia kolejowa jest czynna, to niestety zawieszono na niej połączenia pasażerskie. Rozważane jest jej ponowne uruchomienie, jednak na tę chwilę trzeba przyjąć, że dojazd pociągiem nie jest możliwy.

Jak zawsze polecamy jednak dojazd rowerem. Przez Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy przebiega Nadwarciański Szlak Rowerowy. Poza nim cały obszar parku fantastycznie nadaje się do wycieczek na dwóch kółkach, z licznymi szlakami (w tym Żerkowsko-Czeszewską Ósemką) i drogami z niezłą nawierzchnią, ale spokojnym ruchem.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s